Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng và các vấn đề khác có liên quan tại CTCP Bảo Tín Mạnh Hải, CTCP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.
Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt sai phạm trong hoạt động kinh doanh vàng tại một số doanh nghiệp vàng. Ảnh minh họa.
Loạt doanh nghiệp vàng sai phạm
Thanh tra Chính phủ cho biết qua thanh tra, hoạt động kinh doanh vàng còn nhiều hạn chế, thiếu sót. Cụ thể, hàng loạt các doanh nghiệp có vi phạm quy định trong giấy phép, quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền, thương mại điện tử và thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.
Tại CTCP Bảo Tín Mạnh Hải, việc nhận đặt cọc của một số khách hàng mua vàng miếng, không giao vàng ngay, vi phạm quy định tại giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng. Doanh nghiệp đã xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế giá trị gia tăng (GTGT), kê khai thiếu thuế GTGT, phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý, vi phạm quy định tại Điều 11 Luật Thuế GTGT và khoản 1 Điều 8 Nghị định số 209/2013 của Chính phủ.
Tại CTCP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, theo Thanh tra Chính phủ, việc chấp hành quy định về phòng, chống rửa tiền có một số vi phạm về xây dựng quy định nội bộ về phòng chống rửa tiền; báo cáo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thiếu số lượng giao dịch giá trị lớn phải báo cáo, vi phạm quy định về Luật phòng chống rửa tiền năm 2022; thu thập thông tin nhận biết khách hàng chưa đầy đủ; không cập nhật, xác minh thông tin nhận biết khách hàng; không thực hiện phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền và áp dụng các biện pháp xử lý tương ứng... Điều đó dẫn đến phải xem xét, xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải còn vi phạm trong việc chấp hành quy định về thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng như đăng ký website với Bộ Công Thương chậm hơn so với quy định. Thông tin trên website chưa thể hiện rõ giá mua, giá bán bao gồm hay chưa bao gồm những chi phí liên quan đến việc mua vàng hoặc phí dịch vụ như thuế, phí đóng gói, phí vận chuyển và các chi phí phát sinh...
Công ty đã hạch toán, kê khai chưa đúng các khoản thu nhập, phân bổ chi phí, chi phí thuê ngoài, chi phí tư vấn chưa đúng các quy định pháp luật về thuế, dẫn đến phải nộp bổ sung thuế thu nhập doanh nghiệp.
Doanh nghiệp xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, kê khai thiếu thuế GTGT dẫn đến phải nộp bổ sung thuế đối với hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc, đá quý và hoạt động đổi vàng.
Bảo Tín Mạnh Hải là thương hiệu vàng nổi tiếng đang tăng tốc mở quy mô nhanh chóng. Ảnh: BTMH.
Tại Công ty TNHH Mi Hồng, doanh nghiệp đã chưa báo cáo NHNN về việc chấm dứt kinh doanh vàng miếng tại một số chi nhánh và vi phạm trong việc thực hiện quy định về công bố thông tin, cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ với khách hàng về sản phẩm mà công ty đã cung cấp trên website theo quy định về thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng.
Việc chấp hành quy định về phòng, chống rửa tiền có một số vi phạm như: không thực hiện đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng chống rửa tiền, thu nhập thông tin nhận biết khách hàng chưa đầy đủ...
Mi Hồng còn kê khai thiếu thuế thu nhập cá nhân phải nộp của thành Hội đồng thành viên khi chuyển nhượng vốn.
Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC, CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ); CTCP Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI cũng có loạt các sai phạm. Theo Thanh tra Chính phủ, SJC đã vi phạm quy định kế toán trong việc trích lập dự phòng giảm gái hàng tồn kho vàng miếng, dẫn đến phải hạch toán tăng và nộp bổ sung vào ngân sách lợi nhuận còn lại năm 2024, xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, kê khai thiếu thuế GTGT, phải nộp bổ sung thuế GTGT...
PNJ và DOJI đã vi phạm khi xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, kê khai thiếu thuế GTGT, phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.
Theo Thanh tra Chính phủ, trong giai đoạn 2023 - 2025, NHNN chưa cấp phép nhập khẩu vàng miếng nguyên liệu để doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ, tăng nguồn cung là một trong những nguyên nhân làm biên độ giá vàng trong nước diễn biến phức tạp, chênh lệch ở mức cao so với giá vàng thế giới, chưa khuyến khích phát triển thị trường vàng trang sức, mỹ nghệ trong nước.
Trong khi NHNN hạn chế nhập khẩu vàng thì doanh nghiệp vẫn phải mua vào số lượng lớn vàng nguyên liệu có nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng từ một số cá nhân có thu nhập không tương xứng với khối lượng, giá trị giao dịch lớn, có dấu hiệu bất thường theo quy định tại Điều 8, Nghị định số 19/2023 về danh mục giao dịch tài sản đặc biệt phải giám sát theo quy định tại Điều 20 Luật Phòng, chống rửa tiền.
NHNN chưa có cơ sở dữ liệu đồng bộ để quản lý thị trường vàng khoa học, chủ động nhằm hỗ trợ công tác điều hành, quản lý thị trường theo chỉ đạo của Thủ tướng...
Bộ Tài chính đã phối hợp với NHNN tham mưu trình cơ quan có thẩm quyền ban hành quy định về thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng. Tuy nhiên, quy định hiện nay còn chưa bao quát đối với thuế thu nhập cá nhân giao dịch mua, bán vàng để đảm bảo hạn chế mua bán vàng vì mục đích đầu cơ.
Thanh tra Chính phủ quy rõ 6 doanh nghiệp gồm Bảo Tín Mạnh Hải, Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, Mi Hồng, SJC, PNJ, DOJI chịu trách nhiệm trong việc chưa thực hiện đầy đủ, vi phạm quy định về hoạt động kinh doanh vàng và quy định pháp luật liên quan về thương mại điện tử, phòng chống rửa tiền, thuế trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh vàng.
NHNN có trách nhiệm đối với những hạn chế, thiếu sót trong công tác quản lý thị trường vàng giai đoạn 2023 - 2025.
NHNN và Bộ Tài chính theo thẩm quyền có trách nhiệm tiếp tục rà soát, tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách để quản lý hiệu quả thị trường vàng.
Chuyển Bộ Công an điều tra vụ 7 cá nhân bán 2.084 tỷ đồng vàng nguyên liệu
Từ các kết luận trên, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo NHNN rà soát các quy định tại Nghị định 24, Nghị định 232 để sớm tham mưu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định pháp luật về hoạt động kinh doanh vàng theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư tại Văn bản số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025 về quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong công tác quản lý nhà nước đối với thị trường vàng và kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 2247/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ ngày 30/4/2026 về quản lý thị trường vàng; khắc phục những bất cập đã chỉ ra trong Kết luận thanh tra. Trong đó, cần có cơ chế quản lý tách bạch, xác định rõ phạm vi quản lý vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng để nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế tình trạng mua bán vàng để đầu cơ, tạo điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ của doanh nghiệp trong nước; tham mưu sửa quy định pháp luật để xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi thao túng gây bất ổn thị trường vàng, phù hợp lộ trình nghiên cứu thành lập Sàn giao dịch vàng.
NHNN chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện chỉ đạo Công điện số 159/CĐ-TTg ngày 07/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ về định hướng chỉ đạo, điều hành chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ, nhất là tăng cường thanh tra, kiểm tra toàn diện, tổng thể để phát hiện và xử lý nghiêm, dứt điểm các vi phạm, điển hình là các hành vi thao túng, găm hàng, đẩy giá, buôn lậu, đầu cơ, trục lợi, kinh doanh trái phép của các doanh nghiệp kinh doanh vàng... gây bất ổn thị trường vàng, trong đó có 2 doanh nghiệp CTCP Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.
Thương hiệu Mi Hồng nổi tiếng ở phía Nam về kinh doanh vàng bạc nhiều năm. Ảnh tư liệu.
NHNN tham mưu cơ chế can thiệp căn bản, lâu dài, hiệu quả bền vững, đồng bộ với mục tiêu chính sách tiền tệ, tình hình biến động tỷ giá và giá vàng trên thị trường trong nước, góp phần giảm chênh lệch bất hợp lý giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới, hạn chế tình trạng buôn lậu vàng qua biên giới, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội.
NHNN phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất lộ trình thành lập Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ để tăng tính công khai, minh bạch, tạo cơ sở quản lý nguồn cung, cầu và các yếu tố thị trường ảnh hưởng đến giá thị trường vàng, miếng để có giải pháp, công cụ cần thiết bình ổn, ổn định thị trường vàng trong thời gian tới.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Thuế rà soát, kiểm tra, xử lý thu nộp ngân sách nhà nước những khoản xác định phát hiện qua thanh tra do các doanh nghiệp kê khai không đúng số tiền tạm tính là 93,733 tỷ đồng, gồm: Thuế Giá trị gia tăng: 29,515 tỷ đồng; Thuế Thu nhập cá nhân: 4,322 tỷ đồng; Thuế Thu nhập doanh nghiệp: 0,229 tỷ đồng; Lợi nhuận còn lại sau khi trích bổ sung các quỹ năm 2024: 59,666 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các cơ quan, đơn vị có liên quan theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền xem xét, kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm hành chính về thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng, hành vi găm hàng, thao túng giá - “đội giá, thổi giá” nêu trong Kết luận thanh tra.
Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ chuyển thông tin có dấu hiệu vi phạm pháp luật để Bộ Công an xem xét, xử lý theo quy định việc 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ số tiền khoảng 2.084 tỷ đồng với khối lượng, giá trị giao dịch lớn bất thường, không tương xứng thu nhập của các cá nhân bán vàng. Việc kê khai không đúng thuế và lợi nhuận còn lại số tiền tạm tính 93,733 tỷ đồng của 6 doanh nghiệp, trong đó có hành vi kê khai không đúng thuế GTGT kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ và doanh thu nhiều năm, có tính chất phổ biến dẫn đến nộp thiếu thuế GTGT số tiền tạm tính 28,403 tỷ đồng.
