Theo báo Dân Việt, Kiểm toán Nhà nước vừa có báo cáo gửi Quốc hội, trong đó nêu ra nhiều tồn tại liên quan đến công tác quản lý, vận hành, sử dụng vốn và thoái vốn tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Các nội dung được chỉ ra tập trung vào việc đánh giá lại tài sản tại ba nhà máy thủy điện Hòa Bình, Trị An, Ialy; hoạt động đầu tư xây dựng tại các dự án Nhơn Trạch 3, Nhơn Trạch 4; một số tồn tại tại EVNGENCO2 và các sai phạm tại dự án Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 mở rộng.
Định giá tài sản tại các nhà máy thủy điện thiếu cơ sở
Theo Kiểm toán Nhà nước, trong quá trình đánh giá lại tài sản cố định hữu hình tại ba nhà máy thủy điện (Hòa Bình, Trị An, Ialy), EVN chưa báo cáo cơ quan có thẩm quyền về các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm kê, đồng thời chưa có báo cáo tổng hợp kết quả tại thời điểm đánh giá.
Hồ sơ tư vấn chủ yếu phản ánh hiện trạng, giá trị sổ sách và giá trị sau đánh giá, nhưng chưa thể hiện đầy đủ kết quả kiểm kê thực tế (về số lượng, chất lượng, giá trị) so với số liệu kế toán tại thời điểm 1/7/2021.
Bên cạnh đó, việc xác định lại nguyên giá và tỷ lệ chất lượng còn lại của tài sản do đơn vị tư vấn thực hiện được đánh giá là chưa phù hợp. EVN cũng chưa cung cấp văn bản của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến tuổi thọ kỹ thuật và mức độ an toàn, do đó chưa đủ cơ sở để khẳng định kết quả đánh giá đáp ứng yêu cầu vận hành.
Kiểm toán Nhà nước kết luận việc xác định lại nguyên giá tài sản còn nhiều điểm chưa đúng quy định. Tại Hòa Bình và Ialy, tài sản là nhà cửa, vật kiến trúc chủ yếu được xác định theo giá trị sổ sách có tính trượt giá, trong khi EVN chưa thuyết minh rõ lý do không áp dụng đơn giá xây dựng cơ bản.
Đối với máy móc, thiết bị, giá trị được xác định theo phương pháp trượt giá trong khi phương pháp này không được quy định; đồng thời việc áp dụng chỉ số giá của đường dây, trạm biến áp cho thiết bị sản xuất điện cũng được đánh giá là chưa phù hợp.
Ký hợp đồng khi chưa đủ điều kiện
Tại các dự án Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4, Kiểm toán Nhà nước cho biết công tác lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh dự án còn nhiều tồn tại. Trong đó, việc phê duyệt chủ trương đầu tư chưa phù hợp quy hoạch, chưa đảm bảo đầy đủ thủ tục theo quy định; còn sai sót trong xác định tổng mức đầu tư; hồ sơ mời thầu chưa đầy đủ, chặt chẽ; quá trình lựa chọn nhà thầu còn chậm.
Đáng chú ý, việc ký kết hợp đồng xây dựng được thực hiện khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Cụ thể, gói thầu PTC được chủ đầu tư ký hợp đồng tư vấn với nhà thầu nước ngoài vào ngày 6/8/2021, trong khi đơn vị tư vấn này chỉ được cấp giấy phép hoạt động vào ngày 25/8/2021.
Kiến nghị làm rõ trách nhiệm tại dự án Vĩnh Tân 4 mở rộng
EVN cũng được nêu trong danh sách các đơn vị cần kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan đến các sai phạm phát hiện qua kiểm toán năm 2025. Các tồn tại này liên quan đến hoạt động xây dựng cũng như quản lý, sử dụng vốn đầu tư tại dự án Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 mở rộng.
Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 1,1 tỷ USD, do EVN làm chủ đầu tư và Tổng công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3) là đơn vị quản lý.
Kiểm toán Nhà nước kiến nghị EVN tổ chức kiểm tra, rà soát và xác định trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan đến các tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra, đặc biệt là những sai sót trong công tác lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế cơ sở và tổng mức đầu tư.
Ngoài ra, cơ quan kiểm toán cũng lưu ý việc thương thảo, đàm phán điều chỉnh giảm một số hạng mục công việc khi chưa có ý kiến chấp thuận của cấp có thẩm quyền; việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu đợt 1 chưa phù hợp với nội dung văn bản của EVN.
Một số vấn đề khác cũng được nêu gồm việc các chuyên gia nước ngoài tham gia hỗ trợ quản lý hợp đồng EPC chưa có chứng chỉ hành nghề theo quy định; công tác quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành còn chậm...
Về việc thoái vốn, cơ quan đại diện chủ sở hữu chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định, Kiểm toán Nhà nước đã nêu tên Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2).
Theo đó, cơ quan kiểm toán cho biết cơ quan đại diện chủ sở hữu đến nay vẫn chưa có ý kiến về phương án xử lý khoản chi phí cổ phần hóa 3,34 tỷ đồng. Đồng thời, việc kiểm tra, xử lý và phê duyệt hồ sơ quyết toán vốn khi cổ phần hóa Công ty mẹ EVNGENCO2 chưa được thực hiện theo quy định, tính đến ngày 31/10/2025.
Liên quan đến các nội dung này, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị Bộ Tài chính phối hợp với EVN và các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra, hướng dẫn để xử lý dứt điểm các vấn đề còn tồn tại trong quá trình xử lý tài chính và quyết toán cổ phần hóa Công ty mẹ EVNGENCO2 - CTCP.
