trong thời gian qua không chỉ là hồi chuông cảnh báo về thực trạng kinh doanh thiếu minh bạch, mà còn cho thấy sự quyết liệt của cơ quan chức năng trong việc bảo vệ quyền lợi người dân.
Mới đây, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với Công ty TNHH Procter & Gamble Việt Nam (P&G Việt Nam), đơn vị vốn sở hữu những thương hiệu quen thuộc như Ariel, Tide, Downy hay Pantene. Doanh nghiệp này đã bị phạt số tiền 390 triệu đồng do thực hiện các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cụ thể là cung cấp thông tin không đầy đủ theo quy định và đưa vào điều kiện giao dịch chung các điều khoản mà pháp luật không cho phép.
Đáng chú ý, P&G không phải là cái tên duy nhất nằm trong danh sách đen này. Trước đó, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng đã xử phạt Công ty TNHH Amway Việt Nam với tổng số tiền lên tới 410 triệu đồng. Danh sách các đơn vị vi phạm còn nối dài với những nền tảng công nghệ và bán lẻ hàng đầu như Zalo, TikTok, Shopee, cùng các doanh nghiệp như Xiaomi Việt Nam hay Công ty Cổ phần Y&B – đơn vị phân phối độc quyền mỹ phẩm Cocoon. Những sai phạm này cho thấy ngay cả các tập đoàn lớn cũng đang tạo ra những rào cản bất lợi cho khách hàng.
Theo đánh giá từ cơ quan quản lý, các hình thức vi phạm hiện nay đang diễn ra vô cùng đa dạng với tính chất ngày càng tinh vi. Phổ biến nhất là tình trạng doanh nghiệp cung cấp thông tin mập mờ, không đầy đủ về hàng hóa và dịch vụ khiến người mua khó lòng đưa ra quyết định chính xác.
Nghiêm trọng hơn, nhiều đơn vị còn chủ động cài cắm các điều khoản bất lợi trong hợp đồng hoặc điều kiện giao dịch chung nhằm hạn chế quyền khiếu nại hoặc tước bỏ lợi ích chính đáng của khách hàng. Trong lĩnh vực thương mại điện tử, hành vi “ép” người tiêu dùng phải lựa chọn theo các mặc định có sẵn của doanh nghiệp hoặc sử dụng các chiêu trò cạnh tranh không lành mạnh cũng đang trở thành vấn đề nhức nhối.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp còn cố tình né tránh trách nhiệm đền bù, từ chối đổi trả sản phẩm lỗi hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ thu hồi hàng hóa nguy hiểm theo quy định.
Sau án phạt của cơ quan chức năng được ban hàng, mặc dù các doanh nghiệp đã tích cực phối hợp và chủ động triển khai các khuyến nghị khắc phục, song các chuyên gia cho rằng việc siết chặt quản lý và xử lý nghiêm các doanh nghiệp vi phạm quyền lợi người tiêu dùng là yêu cầu cấp thiết. Đồng thời, cần hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng nặng chế tài và minh bạch hóa trách nhiệm doanh nghiệp để tạo lập một môi trường kinh doanh lành mạnh.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các sai phạm không chỉ đơn thuần là xử phạt hành chính, mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng. Khi các hành vi sai trái bị phanh phui, tính minh bạch của thị trường sẽ được củng cố, từ đó bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Để thích ứng với tình hình mới, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 đã được ban hành với những quy định chặt chẽ hơn, yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh phải cung cấp thông tin chính xác và tuyệt đối không được xâm phạm quyền lợi khách hàng thông qua các điều khoản hợp đồng áp đặt.
Luật sư Nguyễn Văn An (đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết hiện nay, Dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng đang được đưa ra lấy ý kiến với nhiều điểm mới mang tính đột phá. Các thay đổi này tập trung vào việc tăng cường quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân cho người dùng, đẩy mạnh phân cấp quản lý cho các địa phương và bãi bỏ các nội dung không còn phù hợp để hướng tới một cơ chế bảo vệ hiện đại.
Những nỗ lực này kỳ vọng sẽ tạo ra một tấm khiên vững chắc, bảo vệ người tiêu dùng trước những biến tướng của thị trường trong kỷ nguyên số.
Luật sư Nguyễn Văn An nhận định việc các "ông lớn" liên tục bị xử phạt là minh chứng cho thấy không có sự ngoại lệ trong việc thực thi pháp luật. Trong bối cảnh vi phạm đang ở mức báo động, người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác, đồng thời doanh nghiệp cần hiểu rằng sự minh bạch và trách nhiệm mới là chìa khóa để giữ chân khách hàng bền vững.
