Nợ nhóm 2 tăng, nhưng các chỉ báo lõi chưa xấu đi
Tại buổi gặp gỡ chuyên gia phân tích và nhà đầu tư tổ chức công bố kết quả kinh doanh quý I của Techcombank và Techcom Securities chiều 22/4, diễn biến nợ nhóm 2 là một trong những nội dung được theo dõi nhiều.
Trong phần trình bày về chất lượng tài sản, ông Alexandre Macaire, Giám đốc tài chính Tập đoàn Techcombank, cho biết chỉ tiêu này đã tăng nhẹ trong quý đầu năm và hiện mới ở giai đoạn đầu, mang tính mùa vụ.
Việc nợ nhóm 2 tăng thu hút sự chú ý vì đây là nhóm nợ nằm sát trước ngưỡng nợ xấu. Khi chỉ tiêu này dịch chuyển, vấn đề được đặt ra thường là khả năng chuyển sang nợ xấu trong các quý tiếp theo. Tuy nhiên, phần trình bày của ban điều hành cho thấy Techcombank hiện mới xem đây là tín hiệu cần theo dõi sớm, chưa phải dấu hiệu cho thấy chất lượng tín dụng suy giảm trên diện rộng.
Các số liệu đi kèm cho thấy những chỉ báo lõi của chất lượng tài sản chưa biến động theo hướng bất lợi đồng loạt. Chi phí tín dụng quý I ở mức 0,6%; nếu cộng cả phần thu hồi nợ đã xóa, con số này còn 0,4%. Tỷ lệ nợ xấu riêng lẻ giữ ở 1%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 121%. Techcombank cho biết các chỉ số này vẫn phản ánh danh mục tín dụng ổn định trong quý đầu năm.
Cùng với đó, ông Alexandre Macaire cho biết ngân hàng chưa ghi nhận dấu hiệu rủi ro có tính hệ thống và môi trường rủi ro hiện vẫn nằm trong định hướng quản trị đã đặt ra từ đầu năm. Theo đó, nợ nhóm 2 đã phát đi một tín hiệu cảnh báo sớm, nhưng chưa kéo theo sự thay đổi rõ ở phần nền của chất lượng tài sản. Vì vậy, mức tăng hiện tại vẫn được đặt trong diện theo dõi và xử lý sớm.
Diễn biến này cũng được đặt cạnh kết quả kinh doanh quý I. Techcombank cho biết lợi nhuận trước thuế đạt 8.900 tỷ đồng, tăng 22,6% so với cùng kỳ năm trước; thu nhập lãi thuần tăng 15%; chi phí dự phòng giảm 14%. Các số liệu này cho thấy ngân hàng vẫn duy trì được khả năng sinh lời trong quý đầu năm, đồng thời chưa xuất hiện dấu hiệu phải tăng mạnh trích lập dự phòng do biến động ở nhóm nợ cần chú ý.
Giá vốn và thanh khoản mới là áp lực nổi bật trong quý I
Ông Alexandre Macaire cho biết lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh, phản ánh tình trạng khan hiếm thanh khoản trong hệ thống. Từ đó, sức ép lan sang tiền gửi không kỳ hạn, chi phí huy động và biên lãi thuần của toàn ngành ngân hàng. Với Techcombank, chi phí vốn đã tăng 0,6% so với quý trước.
Biến động này thể hiện rõ trong cơ cấu nguồn vốn. Để giữ chân tiền gửi, nhất là ở nhóm khách hàng có số dư lớn, Techcombank đã tăng lãi suất huy động khoảng 70 điểm cơ bản trong quý I. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn giảm xuống 37,9% khi một phần dòng tiền chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn với mức lãi suất cao hơn. Dù vậy, ngân hàng cho biết quy mô tiền gửi không kỳ hạn vẫn tăng 40% so với cùng kỳ năm trước.
Trong bối cảnh đó, việc nợ nhóm 2 tăng nhẹ diễn ra cùng lúc với quá trình chi phí vốn đi lên. Khi mặt bằng huy động tăng, các ngân hàng phải điều chỉnh giá vốn đầu vào trước khi tác động lan sang lãi suất cho vay. Ở giai đoạn đầu, áp lực thường xuất hiện sớm hơn ở nhóm khách hàng nhạy cảm với lãi suất, nhất là các khoản vay bán lẻ.
Ban điều hành đồng thời cho biết chưa xem sức ép này là trạng thái kéo dài cho cả năm. Ông Alexandre Macaire cho rằng biên lãi thuần (NIM) có thể cải thiện dần trong nửa cuối năm khi cơ cấu tài sản được điều chỉnh, danh mục được mở rộng sang các sản phẩm có lợi suất cao hơn và mặt bằng huy động dịu lại. Mục tiêu NIM cả năm vẫn được giữ quanh 3,6%-3,7%, tương đương năm 2025; trong khi đó, tỷ lệ chi phí trên thu nhập được dự kiến giữ ngang năm trước và chi phí tín dụng tiếp tục quanh 0,6%.
Ở phạm vi rộng hơn, Techcombank còn theo dõi áp lực từ tỷ giá và mặt bằng lãi suất chung. Ông Alexandre Macaire cho biết tỷ giá VND/USD có thể giảm khoảng 2%. Ông cũng cho biết lãi suất huy động trên thị trường đã tăng 100 điểm cơ bản trong quý vừa rồi và tăng 140 điểm cơ bản đối với các khoản huy động mới trong quý I; trong những tháng tới, mặt bằng lãi suất có thể giảm 30-40 điểm cơ bản nếu thanh khoản được cải thiện.
Do đó mối quan tâm lớn hơn hiện nay của ngân hàng nằm ở chi phí vốn và tốc độ truyền dẫn của lãi suất lên bảng cân đối kế toán.
Danh mục tín dụng dịch chuyển, vốn và thanh khoản vẫn là điểm tựa
Trong quý I, tỷ trọng cho vay bất động sản giảm xuống 29%, từ 31% cuối năm trước. Phần tăng trưởng lại đến nhiều hơn từ khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa và khách hàng cá nhân. Ông Alexandre Macaire cho biết cho vay tín chấp tăng 60% so với cùng kỳ, còn cho vay ký quỹ tăng 47%.
Ở mảng cho vay mua nhà, các số liệu công bố của Techcombank cho thấy danh mục này chưa xuất hiện biến động bất thường. Giải ngân cho vay mua nhà đạt 32.000 tỷ đồng. Trong những tuần đầu tháng 4, ngân hàng chưa ghi nhận xu hướng trả nợ trước hạn tăng lên. Cùng thời điểm, thị trường sơ cấp tại Hà Nội và TP.HCM vẫn duy trì giao dịch ở mức cao cả về số lượng và giá trị.
Mức độ phơi nhiễm với các nhóm khách hàng nhạy cảm trước biến động bên ngoài cũng được công bố ở mức thấp. Trả lời câu hỏi về tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, ông Alexandre Macaire cho biết Techcombank chưa ghi nhận ảnh hưởng đáng kể nào lên khách hàng. Nhóm khách hàng liên quan đến dầu khí và logistics chỉ chiếm 0,6% tổng danh mục tín dụng.
Ở thời điểm diễn ra sự kiện, ngân hàng cũng chưa ghi nhận khách hàng nào bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi cú sốc này.
Dù vậy, Techcombank đã điều chỉnh đánh giá về bối cảnh vĩ mô. Ông Jens Lottner cho biết ngân hàng hạ dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong kịch bản cơ sở từ 7,8% xuống 7%. Trong kịch bản xấu hơn, nếu căng thẳng Trung Đông leo thang và giá dầu Brent lên khoảng 100 USD/thùng, GDP có thể giảm về 5,5%, còn tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống có thể hạ xuống 12%, đi cùng với áp lực lạm phát do chi phí đẩy.
Theo phần trình bày tại sự kiện, rủi ro hiện được theo dõi theo hướng từ vĩ mô lan xuống danh mục tín dụng của ngân hàng.
Ở phần vốn và thanh khoản, Techcombank nhấn mạnh đến khuôn khổ quản trị rủi ro lãi suất trên sổ ngân hàng. Ông Jens Lottner cho biết ngân hàng đã xây dựng và duy trì khung quản trị này, đồng thời phòng ngừa toàn bộ vị thế cho vay bằng USD và biến động lãi suất liên quan, cũng như ghép kỳ hạn giữa nguồn vốn ngắn hạn và dài hạn.
Ông Alexandre Macaire cho biết hệ số an toàn vốn đã lên 15,2%, trong khi mục tiêu lợi nhuận trước thuế cả năm vẫn được giữ ở 37.500 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2025; đến hết quý I, ngân hàng đã hoàn thành 24% kế hoạch này.
