Vậy, Hà Nội đang làm gì và hàng nghìn tấn rác mỗi ngày đang đi về đâu, được xử lý như thế nào?
Hàng nghìn tấn rác thải của Hà Nội đang được xử lý như thế nào?
Xử lý rác thải nhiều năm qua luôn là một trong những “điểm nghẽn” về môi trường của Thủ đô. Không chỉ gây áp lực lên hạ tầng đô thị, tình trạng này còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng môi trường sống, mỹ quan thành phố và sức khỏe người dân.
Theo thống kê, mỗi ngày Hà Nội phát sinh khoảng 7.500-8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Con số này được dự báo sẽ tăng lên hơn 11.000 tấn/ngày vào năm 2030 nếu không có các giải pháp xử lý căn cơ, hiệu quả. Cùng với đó, lượng chất thải xây dựng hiện đã vượt 2.100 tấn/ngày và có thể tăng lên khoảng 2.800 tấn/ngày trong những năm tới, tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống xử lý hiện có.
Trước áp lực xử lý lượng rác thải khổng lồ, thành phố Hà Nội đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, nổi bật nhất là thành phố đã chọn đúng và trúng định hướng là chuyển mạnh xử lý rác thải sang công nghệ đốt rác phát điện. Dấu mốc quan trọng là việc thành phố đưa vào vận hành Nhà máy điện rác Sóc Sơn (công suất xử lý 5.000 tấn rác/ngày đêm) và Nhà máy điện rác Seraphin có công suất xử lý 2.250 tấn rác/ngày đêm.
Với việc vận hành 2 nhà máy đốt rác phát điện, khoảng 90% lượng rác sinh hoạt phát sinh hàng ngày trên địa bàn thành phố (tương ứng khoảng 7.250 tấn) được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện - cao nhất cả nước, giảm tỷ lệ rác thải phải chôn lấp xuống còn dưới 10%.
Nỗ lực của Thủ đô và thực tế “tréo ngoe”
Mới đây, ngày 26/12/2025, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Quyền ký ban hành Kế hoạch Triển khai thực hiện các giải pháp khắc phục điểm nghẽn về ô nhiễm môi trường trên địa bàn Thành phố. Trong đó, TP đặt ra những mục tiêu cụ thể:
+ Bổ sung công suất xử lý khoảng trên 5.000 tấn/ngày với việc xây dựng 3 nhà máy đốt rác.
+ Kêu gọi đầu tư 2 nhà máy xử lý chất thải theo quy hoạch: Nhà máy xử lý rác Châu Can, xã Chuyên Mỹ với công suất đến năm 2050 khoảng 1.000 tấn/ngày; Nhà máy xử lý rác thải Núi Thoong, Chương Mỹ (dự kiến điều chỉnh công suất lên 2.000 tấn/ngày).
+ Đẩy nhanh thủ tục mở mới 3 khu xử lý chất thải rắn xây dựng (ngoài 04 khu đã có) với công suất xử lý khoảng 2.180 tấn/ngày.
+ Đẩy nhanh 2 dự án có cấu phần tích hợp xử lý bùn thải là Nhà máy xử lý rác và phát điện AMACCAO - Thành Công và dự án Cải tạo môi trường và đốt rác phát điện Hà Nội trong khu liên hợp Nam Sơn (dự án PPP).
+ Tiếp tục đầu tư hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất, lắp đặt camera giám sát, tích hợp chuyển đổi số, trang thiết bị hiện đại đưa vào công tác thu gom, vận chuyển, duy trì vệ sinh môi trường nâng cao chất lượng môi trường Thủ đô; Tăng cường sử dụng hệ thống theo dõi, giải pháp công nghệ và năng lực kỹ thuật giám sát từ xa (vệ tinh, viễn thám, camera giao thông, máy bay không người lái, ứng dụng di động như iHanoi, mạng xã hội…).
Các giải pháp tăng tốc xử lý chất thải của Hà Nội đang nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo người dân Thủ đô. Nhiều ý kiến cho rằng, việc Thành phố đầu tư mở rộng các nhà máy xử lý rác, nhất là các dự án đốt rác phát điện, là hướng đi đúng, vừa giảm ô nhiễm vừa tận dụng được nguồn năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, khi tìm hiểu về vấn đề xử lý rác thải của Hà Nội, chúng tôi đã phát hiện ra một thực tế “tréo ngoe” đang tồn tại: Nhà máy điện rác lại ‘đói’ rác, trong khi thành phố vẫn duy trì các khu vực xử lý rác theo hình thức chôn lấp vốn đã lạc hậu và không đảm bảo về môi trường. Điều này đồng nghĩa, lượng lớn rác thải của thành phố vẫn đang được xử lý theo hình thức chôn lấp. Trong khi công nghệ đốt rác phát điện vốn đã được chứng minh hiệu quả về kinh tế môi trường lại không được phát huy hết khả năng, tạo ra một nghịch lý trong xử lý rác thải và bảo vệ môi trường của Thủ đô.
Vấn đề này sẽ được Tạp chí Kinh tế Môi trường phân tích cụ thể trong các bài viết tiếp theo.
Bài tiếp: “Tréo ngoe” trong xử lý rác thải ở Thủ đô: Điện rác “đói rác”, bãi chôn lấp quá tải
Tùng Bách