Danh mục tự doanh kéo lợi nhuận đi xuống
Theo báo cáo tài chính quý III/2026, Công ty Cổ phần Chứng khoán SBB (SBBS) ghi nhận doanh thu hoạt động đạt 4,49 tỷ đồng, giảm 8% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, chi phí hoạt động kinh doanh tăng 77%, từ 2,68 tỷ đồng lên 4,74 tỷ đồng.
Sau khi trừ các khoản chi phí, SBB báo lỗ trước thuế gần 2,49 tỷ đồng. Nhờ ghi nhận khoản thu nhập thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại hơn 313 triệu đồng, mức lỗ sau thuế còn 2,17 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2025 doanh nghiệp lãi gần 11 triệu đồng.
Trong văn bản giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, SBB cho biết doanh thu hoạt động giảm chủ yếu do nguồn thu từ môi giới chứng khoán suy giảm. Đồng thời, chi phí kinh doanh tăng mạnh chủ yếu xuất phát từ khoản lỗ đánh giá lại danh mục đầu tư theo giá thị trường tại thời điểm lập báo cáo.
Cụ thể, doanh thu môi giới chứng khoán trong quý III chỉ đạt 1,02 tỷ đồng, giảm gần 67% so với mức 3,08 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Ngược lại, chi phí nghiệp vụ môi giới vẫn duy trì ở mức 2,67 tỷ đồng, nhỉnh hơn cùng kỳ. Như vậy, riêng chi phí môi giới đã cao hơn doanh thu từ hoạt động này khoảng 1,65 tỷ đồng.
Sự suy giảm của mảng môi giới diễn ra trong bối cảnh một số nguồn thu khác tăng trưởng. Doanh thu hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán đạt 2 tỷ đồng, gấp 50 lần cùng kỳ năm trước. Lãi từ các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn cũng tăng từ gần 424 triệu đồng lên hơn 625 triệu đồng.
Những nguồn thu này không đủ bù đắp chi phí phát sinh từ danh mục đầu tư chứng khoán. Trong quý III, SBB ghi nhận khoản lỗ do chênh lệch giảm khi đánh giá lại các tài sản tài chính thông qua lãi/lỗ (FVTPL) hơn 1,96 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước khoản này chỉ khoảng 1,2 triệu đồng.
Doanh nghiệp ghi nhận hơn 119 triệu đồng chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản tài chính. Sau khi bù trừ, tác động ròng từ hoạt động đánh giá lại danh mục trong quý là khoản lỗ chưa thực hiện khoảng 1,84 tỷ đồng.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, tại ngày 30/9/2026, danh mục tài sản tài chính FVTPL của SBB có giá gốc 18,74 tỷ đồng nhưng giá trị hợp lý chỉ còn 16,41 tỷ đồng. Trong đó, riêng danh mục cổ phiếu niêm yết ghi nhận mức chênh lệch giảm giá trị khoảng 2,6 tỷ đồng, được bù đắp một phần bởi khoản tăng giá trị hơn 262 triệu đồng từ chứng chỉ quỹ.
SBB lưu ý việc đánh giá lại danh mục đầu tư có thể được cải thiện hoặc ghi nhận tăng trở lại trong các kỳ tiếp theo khi giá thị trường của các tài sản tài chính biến động thuận lợi. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy kết quả kinh doanh của doanh nghiệp đang chịu ảnh hưởng đáng kể từ diễn biến giá trị danh mục tự doanh.
Dù ghi nhận khoản lỗ trong quý III, kết quả lũy kế 9 tháng của SBB vẫn có sự cải thiện so với năm trước. Doanh thu hoạt động đạt 14,68 tỷ đồng, tăng khoảng 69%, trong khi lỗ sau thuế thu hẹp còn 2,01 tỷ đồng, so với mức lỗ 5,45 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.
Còn phải thu từ Huỳnh Thị Huyền Như còn hơn 183 tỷ đồng
Tại thời điểm 30/9/2026, tổng tài sản của Chứng khoán SBB đạt 86,13 tỷ đồng, giảm hơn 4,14 tỷ đồng so với đầu năm. Trong cơ cấu tài sản, các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) tăng từ 20 tỷ đồng lên 33 tỷ đồng, chủ yếu là tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi có kỳ hạn còn lại dưới một năm.
Ngược lại, dư nợ cho vay giảm mạnh từ 25,85 tỷ đồng xuống còn 14,41 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) giảm từ 24,22 tỷ đồng xuống 13,51 tỷ đồng, cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán còn khoảng 901 triệu đồng. Tiền và các khoản tương đương tiền cũng giảm từ 17,52 tỷ đồng xuống 7,69 tỷ đồng.
Một điểm đáng quan tâm khác nằm ở các khoản phải thu của doanh nghiệp. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, SBB ghi nhận khoản phải thu đối với bà Huỳnh Thị Huyền Như có giá trị ban đầu 210 tỷ đồng.
Tính đến đầu năm 2026, doanh nghiệp đã thu hồi được hơn 26,48 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm nay, số tiền thu hồi thêm đạt 418 triệu đồng, nâng tổng giá trị thu hồi lũy kế lên gần 26,9 tỷ đồng.
Như vậy, đến cuối tháng 9/2026, khoản phải thu còn lại đối với Huỳnh Thị Huyền Như là hơn 183,1 tỷ đồng. SBB đã trích lập dự phòng toàn bộ giá trị khoản phải thu chưa thu hồi này, tương ứng hơn 183,1 tỷ đồng.
Quy mô khoản phải thu nói trên lớn hơn gấp đôi tổng tài sản hiện tại của SBB. Tuy nhiên, do doanh nghiệp đã trích lập dự phòng toàn bộ, khoản phải thu này không còn đóng góp giá trị ròng vào tổng tài sản trên bảng cân đối kế toán. Việc thu hồi thêm khoản nợ trong tương lai có thể ảnh hưởng đến kết quả tài chính tùy theo cách thức ghi nhận kế toán và xử lý dự phòng.
Về nguồn vốn, tính đến cuối quý III, tổng nợ phải trả của SBB ở mức 2,54 tỷ đồng, giảm so với 4,67 tỷ đồng đầu năm. Vốn chủ sở hữu đạt 83,58 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với vốn góp của chủ sở hữu là 350 tỷ đồng.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ khoản lỗ lũy kế kéo dài qua nhiều năm. Đến ngày 30/9/2026, lỗ lũy kế của SBB đã lên tới 269,94 tỷ đồng, tương đương khoảng 77% vốn điều lệ. Trong số này, lỗ đã thực hiện là 84,82 tỷ đồng và lỗ chưa thực hiện là 185,12 tỷ đồng.
Bên cạnh tình hình tài chính, cơ cấu cổ đông của SBB cũng thể hiện mức độ tập trung sở hữu khá cao. Tại cuối tháng 9/2026, bà Nguyễn Thị Hương Giang là cổ đông lớn nhất với hơn 21,06 triệu cổ phần, tương đương 60,19% vốn điều lệ. Tiếp theo là Công ty TNHH Một thành viên Du lịch Thương mại Kỳ Ngân với 11,43%, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương với 9,43% và bà Đinh Thị Thu Trang với 5,84%.