Bảng xếp hạng mới nhất về khả năng sửa chữa nằm trong báo cáo thường niên có tên gọi “Thất bại trong việc Sửa chữa” (Failing The Fix 2026) được nhóm vận động bảo vệ người tiêu dùng US PIRG công bố ngày 7/4 vừa qua.
Một đạo luật của Pháp năm 2021 đã yêu cầu các sản phẩm phải được dán nhãn mức điểm về khả năng sửa chữa, và US PIRG cho biết đây là báo cáo đầu tiên kể từ thời điểm đó thực sự chỉ ra những công ty nào đang hoặc không có những bước tiến mới.
Kết quả thu được khá khả quan đối với các dòng điện thoại do Motorola sản xuất khi thương hiệu này đạt điểm B+. Điện thoại của Google nhận mức điểm C–. Kết quả còn tồi tệ hơn dành cho điện thoại Samsung với điểm D. Đứng cuối danh sách là Apple với mức điểm khiêm tốn D–. Apple và Samsung đã không phản hồi ngay lập tức trước các yêu cầu đưa ra bình luận.
Các mức điểm dành cho máy tính xách tay khả quan hơn so với điện thoại thông minh, trong đó Asus đứng đầu với điểm B+ và Apple tiếp tục nằm dưới đáy bảng xếp hạng khi dòng MacBook chỉ đạt điểm C–.
Các tác giả của bản báo cáo hy vọng rằng việc công khai những mức điểm thấp này sẽ khuyến khích các nhà sản xuất cải thiện chất lượng tốt hơn.
“Việc thiết lập các cơ chế khuyến khích đúng đắn có thể thúc đẩy những công ty này tạo ra các đổi mới thực sự có lợi,” Nathan Proctor, giám đốc cấp cao của chiến dịch US PIRG vì quyền được sửa chữa cho biết. “Thay vì cứ tìm ra những cách thức mới để nhồi nhét trí tuệ nhân tạo vào người dùng, các nhãn hàng có thể tạo ra những sản phẩm có độ bền cao và có thể dễ dàng mang đi sửa chữa.”
Mặc dù nhiều ông lớn đã nhượng bộ và công khai công cụ, linh kiện và hướng dẫn sửa chữa cho sản phẩm của mình nhưng thứ hạng của họ vẫn thấp hơn so với các năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ những dữ liệu mới thu thập được tại các quy định của châu Âu, yêu cầu phải in điểm đánh giá khả năng sửa chữa trực tiếp trên bao bì sản phẩm.
Đạo luật của Pháp chấm điểm sản phẩm dựa trên mức độ dễ tháo rời, việc có cung cấp tài liệu và công cụ sửa chữa hay không, và khả năng tiếp cận cũng như chi phí của các linh kiện thay thế.
Vào năm 2023, Liên minh Châu Âu đã thông qua một đạo luật thiết lập Cơ sở dữ liệu Sản phẩm Châu Âu về Dán nhãn Năng lượng, một quy trình chấm điểm các thiết bị dựa trên các yếu tố sửa chữa then chốt như liệu sản phẩm có dễ tiếp cận và tháo rời hay không, độ bền của pin, khả năng bảo vệ chống xâm nhập như chống nước và độ bền khi chịu va đập rơi rớt nhiều lần. Các xếp hạng dao động từ A đến F.
Để đưa ra các đánh giá của riêng mình, US PIRG đã đối chiếu các chỉ số sửa chữa của EPREL và Pháp với các yếu tố đặc thù khác tại Mỹ, như liệu các công ty có đang tích cực vận động hành lang chống lại quyền được sửa chữa hoặc là thành viên của các hiệp hội thương mại thực hiện việc đó hay không.
“Nếu bạn mua thiết bị từ một công ty đang dùng tiền của họ để vận động hành lang chống lại quyền sửa chữa món đồ đó của bạn, điều đó cho thấy họ không hề ủng hộ khả năng tự khắc phục của người dùng,” Proctor chia sẻ, “Vì vậy, chúng tôi cũng trừ điểm đối với một số hoạt động lập pháp như vậy.”
Điện thoại của Apple đang nhận được mức điểm tốt hơn so với những năm trước, chẳng hạn như khi iPhone bị xếp hạng F vào năm 2022. (iPhone đã đạt điểm C– vào năm 2025). Mức xếp thấp đối với điện thoại của Apple bắt nguồn từ vấn đề hỗ trợ phần mềm và cách các điều luật của EU theo dõi thông tin về những gì công ty cho phép trên sản phẩm của họ.
Dựa trên luật pháp EU, các công ty phải tự báo cáo việc thiết bị của họ đáp ứng các yêu cầu sửa chữa như thế nào. Và những xếp hạng đó thường có xu hướng ở mức khá thấp.
“Khi chúng tôi chấm điểm theo biểu đồ phân phối, Apple không phải là cái tên quá cá biệt,” Proctor nói, “Nhưng tại sao chúng ta phải chấm điểm theo biểu đồ phân phối? Chúng ta lẽ ra nên có những sản phẩm bền bỉ hơn.”
Mục tiêu cuối cùng của các bảng xếp hạng này, theo Proctor, là nhằm thu hút sự chú ý vào tầm quan trọng của khả năng sửa chữa, tính tiếp cận và việc cắt giảm chất thải.
“Đây là một vấn đề mới nổi và cực kỳ quan trọng, đòi hỏi sự dẫn dắt tốt hơn từ các công ty và từ các quan chức chính sách công khác,” Proctor nhận định, “Chúng ta không nên vứt bỏ tất cả những đồ dùng kết nối internet của mình sau mỗi vài năm chỉ vì không thể sử dụng chúng với phần mềm mới. Điều đó hoàn toàn không bền vững. Thật điên rồ. Đừng xây dựng một thế giới như vậy. Thế giới đó là một kịch bản đen tối.”
“Tôi thực sự khá tự tin rằng một số vấn đề đó sẽ được giải quyết,” Proctor nói thêm, “Các kỹ sư của Apple rất giỏi trong việc chế tạo mọi thứ. Họ rất giỏi trong việc giải quyết các vấn đề”.